26.7.2013
4.65 / 17 oy

Trend Analizi

1. FİNANSAL (MALİ) TABLOLAR

Muhasebe sisteminin verileri toplayarak işlediği ve raporladığı tablolara finansal tablolar denilmektedir. Finansal bilginin temelini, genel finansal tablolar oluşturmaktadır. Bu tablolar, Bilanço, Gelir Tablosu, Nakit Akım(Akış) Tablosu ve Öz Kaynak Değişim Tablosudur.

2. FİNANSAL TABLOLARIN AMAÇLARI

Finansal tabloların amaçları şunlardır:

Yatırımcılar, kredi verenler ve diğer ilgililer için karar almada yararlı bilgiler sağlamak.

Gelecekteki nakit akımlarını değerlendirmede yararlı bilgiler sağlamak.

Varlıklar, kaynaklar ve bunlardaki değişiklikler ile işletme faaliyet sonuçları hakkında bilgi sağlamak.

3. MALİ TABLOLARDAKİ BİLGİLERİN ÖZELLİKLERİ

Mali tablolarda yer alan bilgilerin karar vericiler tarafından en iyi şekilde ve süratle kullanılabilmesi için bu tabloların anlaşılabilir, ihtiyaca uygun, güvenilir, karşılaştırılabilir olması, zamanında düzenlenmesi gerekir.

4. FİNANSAL TABLOLARIN ANALİZ TEKNİKLERİ

  • Yatay Analiz (Karşılaştırmalı Tablolar analizi)
  • Dikey Analiz (Yüzde Yöntemi İle Analiz)
  • Trend Analizi (Eğilim Yüzdeleri İle Analiz)
  • Oran Analizi

5. TREND ANALİZİ (Eğilim Yüzdeleri İle Analiz)

5.1 Trend Analizinin Niteliği

Bu yöntemde, finansal tablolarda baz yıl olarak belirlenen bir yıla ait tutarlar 100 kabul edilerek, bunu izleyen dönemlere ilişkin aynı tür değerlerin baz yılına göre yüzde olarak değişimi hesaplanmaktadır. Trend analizi veya indeks yöntemi ismi ile anılan bu yöntem, işletmede dinamik analiz yapılmasına olanak vermektedir. Bu yöntemde, işletmelerin finansal tablolarında yer alan kalemlerin dönemler arasında göstermiş olduğu artış veya azalışlar saptanmakta ve bu değişikliklerin temel yıla göre oransal önemleri ortaya konularak işletmenin gelişme yönü incelenmektedir.

5.2T rend Analizi Yöntemi

Birbirini izleyen dönemlere ait (Beş veya daha fazla dönem) mali tablolardaki kalemlerin baz alınan yıla göre gösterdiği artış ve azalışlar yüzde olarak hesaplanır.

5.3 Trend Analizinin Formülü:

Analizi yapılan yılların mali tablolarındaki kalem tutarları baz alınan yılın ilgili kalem tutarlarına bölünür ve çıkan rakamlar yüzle çarpılmak suretiyle artış veya azalış eğilim yüzdeleri hesaplanır.

                                      Analiz Yılı İlgili Kalem Tutarı

            Eğilim Yüzdesi :  ---------------------------------------- x 100

                                       Baz Alınan Yıl Kalem Tutarı

5.4 Dikkat edilmesi gereken noktalar

Bir kalemin baz yıl rakamı yoksa, bir sayının sıfıra bölünmesi sonsuz çıkacağından, o kalemin diğer yıllara ilişkin eğilim yüzdesi hesaplanmaz. Eğilim yüzdeleri daima pozitif olup, 100’ün üzerindekiler artışı; 100’ün altındakiler azalışı ifade eder. Eğer yıllar itibariyle yüzdeler hep 100’ün üzerinde seyrediyorsa o kalemde artış eğiliminin (artış trendinin) olduğu, hep 100’ün altında seyrediyorsa azalış eğiliminin olduğu belirtilir. Eğer yüzdeler aynı seyri gösteriyorsa o kalemin eğilimi yok demektir.

Hesaplanan eğilim yüzdeleri yorumlanırken fiyatlar genel seviyesindeki değişimlerin de gözden uzak tutulmaması gerekir. Aslında mali tablolar analiz edilmeden önce fiyatlar genel seviyesinde meydana gelen değişiklikler dikkate alınarak bunların mali tablo kalemleri üzerindeki etkisinin giderilmesi ve mali tablo kalemlerinin temel yıl olarak seçilen yıldaki paranın satın alma gücüyle ifade edilmesinde yarar vardır.

Eğilim yüzdeleri hesaplanacak dönemin analizinden beklenen yararın sağlanabilmesi için mümkün olduğu kadar uzun bir süreyi kapsaması gerekir. Sadece birkaç yıldaki eğilime bakarak sağlıklı karar vermek mümkün değildir.

Mali analist, mali tablo kalemlerindeki artış ve azalış eğilimlerinin olumlu veya olumsuz olduğunu belirlerken aralarında anlamlı ilişkiler kurulabilecek kalemleri birlikte değerlendirir.

Ayrıca analizin anlamlı olabilmesi için temel olarak seçilen yılın her bakımdan işletme faaliyetlerini yansıtacak normal bir yıl olması gerekir.

 

6. TREND ANALİZİNDE İŞKİLİ KALEMLER

Trend analizi yapılırken aralarında ilişki kurulabilecek hesap kalemleri şunlardır:

  • Stoklar – Net Satışlar İlişkisi
  • Stoklar – Ticari Borçlar İlişkisi
  • Ticari Alacaklar – Net Satışlar İlişkisi
  • Dönen Varlıklar – Kısa Vadeli Borçlar İlişkisi
  • Dönen Varlıklar – Net Satışlar İlişkisi
  • Maddi Duran Varlıklar – Net Satışlar İlişkisi
  • Maddi Duran Varlıklar – Öz kaynaklar İlişkisi
  • Yabancı Kaynaklar – Öz kaynaklar İlişkisi
  • Brüt Satışlar – Net Satışlar İlişkisi
  • Brüt Satış Karı – Faaliyet Giderleri İlişkisi

6.1 Stoklar – Net Satışlar

  • Stoklar artış eğiliminde iken, net satışlarda azalma veya daha az artış eğilimi, genellikle olumsuz bir durum. (Stok maliyetinin artması)
  • Stoklardaki bir azalış veya artışa karşılık, net satışlarda daha yüksek bir artış eğilimi olumlu bir durum sayılır.

6.2 Stoklar – Ticari Borçlar

  • Stokların peşin mi kredili mi alındığının ticari borçların ödenip ödenmediğini ve borçlarda bir ağırlaşmanın yaşanıp yaşanmadığını gösterir.
  • İşletmede ticari borçlar azalırken stoklarda artış yaşanıyorsa işletmenin peşin alış yaptığını ve ticari borçlarını ödeyebildiğini gösterir. Aksi bir durum ise olumsuz yorumlanır. Eski borçlar ödenmeden yeni kredili alışlardan doğan borçların bunun üzerine yüklenerek işletmenin borcunu devamlı arttırdığını ve dolayısıyla işletmenin borçlarını ödemede zorluk çektiğini gösterir.

6.3 Ticari Alacaklar – Net Satışlar

Ticari alacaklardaki artış eğilimi ile net satışlardaki artış eğilimi aynı ise veya ticari alacaklar net satışlardan daha yavaş bir artış eğilimine sahipse durum işletmenin lehine yorumlanır. İstikrarlı bir kredi politikası, alacakların etkin bir şekilde izlendiği, tahsilatların zamanında yapılabildiği düşünülür. Ticari alacaklar azalış eğilimi gösterirken, satışların artış eğilimi göstermesi peşin satışların ağırlıkta olduğu anlamına gelir ki bu durum olumlu yorumlanır. Satışlardaki azalma veya önemli bir artış olmamasına rağmen alacaklardaki artış eğilimleri olumsuz karşılanır. Alacakları tahsilde güçlükler çektiği anlaşılır. 

6.4  Dönen Varlıklar – Kısa Vadeli Borçlar

Dönen varlıklardaki azalma eğilimine karşılık kısa vadeli borçlarda artış eğilimi varsa, bu durum olumsuz karşılanır.

İşletmenin kısa vadeli borç ödeme gücü zayıflıyor ve günlük faaliyetlerini sürdürmede zorlanabileceği anlamına gelir.

 Dönen varlıklar artış eğiliminde iken kısa vadeli borçlar azalıyor veya daha az artış eğiliminde ise bu durum olumlu yorumlanır.

6.5  Maddi Duran Varlıklar (MDV) – Net Satışlar

Maddi Duran Varlıkların net satışlarla birlikte artış göstermesi veya net satışların daha hızlı artış eğiliminde olması olumlu karşılanır.  Maddi Duran Varlıkların tam kapasite veya ona yakın kullanıldığını gösterir (maliyetlere olumlu etkisi olup dolaylı olarak karlılığa katkısı olur)

Maddi Duran Varlıklar artış eğiliminde iken, net satışlar azalıyor veya daha yavaş bir artış eğilimi varsa bu durum olumsuz yorumlanır. İşletme Maddi Duran Varlıklardan yeterince yararlanamıyor demektir.

6.6 Yabancı Kaynaklar – Öz Kaynaklar

Yabancı kaynaklardaki (kısa + uzun vadeli yabancı kaynak) azalma veya yavaş artış eğilimleri karşısında, işletmenin öz kaynak artış eğilimi daha fazla ise; bu durum olumlu bir gelişme olarak yorumlanır, işletmenin mali yapısı öz kaynak ağırlıklı bir durum gösteriyor demektir.

Öz Kaynaklar yeterince artış eğilimi göstermezken, yabancı kaynaklar daha yüksek artış eğiliminde ise yabancı kaynak ağırlıklı bir finansman politikası tercih edildiği sonucu çıkar. Kısa veya uzun vadeli borçlanma durumu incelenmelidir.

6.7 Brüt Satışlar – Net Satışlar

Bu iki kalem arasındaki ilişkide birbirlerine yakın artış ve azalış eğiliminde olmaları istenir.

Ne kadar birbirine yakın olursa o kadar az satış indirimi söz konusu olacağından bu durum olumlu olarak yorumlanır.

6.8  Brüt Satış Kârı – Faaliyet Giderleri

Brüt satış kârında artış eğilimine karşılık faaliyet giderlerinde daha yavaş bir artış eğilimi daima olumlu karşılanır. Faaliyet giderleri ne kadar az artarsa bu durum yönetimin başarısı olarak değerlendirilebilir.

Brüt satış kârındaki artışa paralel veya ondan daha hızlı bir artış eğiliminde faaliyet giderlerinin olması, olumsuz yorumlanır. Bu şekilde bir kar işletmeyi dönem karına ulaştırsa bile ana faaliyet konusundaki payın çok küçük kalacağı kesindir; kaldı ki sonucun zarar olma olasılığı daha büyüktür.

SONUÇ

Finansal tabloların önemi ve bu tablolar üzerinden yapılan analiz yöntemlerinin neler olduğu,  niteliği, yöntemi, formülü ile analiz yapılırken hangi kalemler arasında ilişki kurulması ve nelere dikkat edilmesi gerektiğine dair hususlara birinci bölümde ayrıntılı bir şekilde yer verilmiştir.

Değerlendirme yapılırken bahse konu dönem itibariyle işletmenin; stokları ile net satışları, ticari borçları, ticari alacakları, brüt satışları, dönen varlıkları ve maddi duran varlıkları; öz kaynakları ile maddi duran varlıkları ve yabancı kaynakları; dönen varlıkları ve kısa vadeli borçları; brüt satış karı ile faaliyet giderleri ilişkisi üzerinde durulmuş, ayrıca sektör verileri ile de karşılaştırılması yapılmıştır. Elde edilen sonuçlardan hareketle gerektiğinde bazı önerilerde de bulunulmuştur.

Trend Analizi
Bu makalenin telif hakkı ve tüm sorumlulukları yazara ait olup, şikayetler için lütfen bizimle iletişime geçiniz.
URL:
Etiketler:

Bu makale 19004 kez okundu

26.7.2013 tarihinde yazıldı
Reitix

Yorumlar

  • alfonsoo
    alfonsoo
    11.1.2018

    Secilen yılın sirketin durumunu en iyi şekilde yansıtacak yıl olmasına dikkat edilmesi gerekiyor. Aksi halde yanlış yorumlanabilir

  • opevren
    opevren
    20.1.2016

    temel analizde trend analizi yapılmış burada, teknik analiz ile karıştırmayalım

  • aknshn
    aknshn
    23.12.2015

    kıymeti kendinden menkul analiz, uzun vadeli trader mı kaldı allasen?

Bu yazıya siz de yorum yapabilirsiniz