4.9.2014
4.50 / 4 oy

Sigortada Rizikoyu Taşıma Yükümlülüğü

Rizikoyu Taşıma Yükümlülüğü Nedir?

Sigortacının sigorta sözleşmesinden kaynaklanan en önemli ve asli borcu rizikoyu taşıma yükümlülüğüdür. Sigortacının bu yükümlülüğü TTK.m.1421 hükmünde;

"Aksine sözleşme yoksa sigortacının sorumluluğu primin veya ilk taksidinin ödenmesi ile başlar; kara ve denizde eşya taşıma işlerine ilişkin sigortalarda, sigortacı, sözleşmenin yapılmasıyla sorumlu olur.1430. madde hükmü saklıdır." şeklinde düzenlenmektedir.

kasko sigortası

Anılan hüküm uyarınca sigortacının rizikoyu taşıma yükümlülüğü bir başka deyişle sigorta himayesinin başlangıcı kural olarak sigorta priminin ödenmesine bağlıdır. Sigortacının sorumluluğu kural olarak sigorta primi ödenmedikçe başlamamaktadır.

Bu kuralın kanuni ve sözleşmesel olmak üzere iki istisnası bulunmaktadır. Kanuni istisna uyarınca kara ve deniz eşya taşıma işlerine ilişkin sigortalarda sigorta himayesi primin ödenmesiyle değil, sözleşmenin kurulmasıyla başlamaktadır. Sözleşmesel istisna ise taraflarca sigorta himayesinin primin ödenmesiyle değil sözleşmenin kurulmasıyla başlayacağının kararlaştırılmış olmasıdır.

TTK' nın "Koruyucu Hükümler" başlıklı 1452. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, TTK.m.1421 hükmü sigorta ettiren, sigortalı, lehtar aleyhine değiştirilemeyecek olup sözleşmesel istisna ile lehe bir düzenleme yapılması mümkündür. Sigortacının bu yükümlülüğünün konusunu sigorta sözleşmesinin esaslı unsurularından biri olan riziko teşkil etmektedir. Riziko, sözleşmenin taraflarının iradelerinin dışında olan, gerçekleşip gerçekleşmeyeceği, gerçekleşecekse ne zaman gerçekleşeceği belirli olmayan, zarar veya başkaca istenmeyen bir halin doğumuna neden olan olaydır.

Bu yükümlülük kapsamında sigortacının sigorta sözleşmesi ile himaye ettiği menfaat ile yine bu sözleşme ile bu menfaate yönelik hangi rizikolara karşı teminat sunulduğu hususları sigorta sözleşmesinde belirtilmelidir. Zira menfaat ve riziko sigorta sözleşmesinin esaslı unsurlarıdır.

TTK'nın "Sigortanın Kapsamı" başlıklı 1409. maddesinin 1. fıkrası hükmünde;

"Sigortacı, sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sorumludur." düzenlemesi yer almaktadır.

Anılan hüküm uyarınca sigortacının sigorta konusu menfaatin hangi rizikolara karşı temin edildiği hususunun sözleşmede açıkça belirtilmesi gerektiği görülmektedir. TTK.m.1409/1' de yer alan bu düzenlemenin yanı sıra 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu' nun1 11/4 hükmünde yer alan "Sigorta sözleşmelerinde kapsam dahiline alınmış olan riskler haricinde, kapsam dışı bırakılmış riskler açıkça belirtilir. Belirtilmemiş olan riskler teminat kapsamında sayılır." düzenlemesi ile sözleşme kapsamı dışında bırakılmış rizikoların da açıkça belirtilmesi gerektiği hususu vurgulanmaktadır.

Gerçekleşmiş veya gerçekleşmesi imkansız hale gelmiş rizikolar için sigorta sözleşmesi akdetmek mümkün değildir. TTK' nın "İmkansızlık" başlıklı 1422. maddesinde;

"Sigortacının sorumluluğu başlamadan, sigorta ettirenin, sigortalının ve can sigortalarında ayrıca lehtarın, fiilleri ve etkileri olmaksızın rizikonun gerçekleşmesi imkânsızlaşmışsa, sigortacı prime hak kazanamaz." düzenlemesi yer almaktadır.

Anılan hüküm uyarınca sigorta sözleşmesi kurulduğu ancak sigorta himayesinin henüz başlamadığı bir süreçte sigorta sözleşmesinin karşı tarafının veya sözleşme ile ilgili diğer kimselerin fiil ve etkileri dışında sebeplerle rizikonun meydana gelmesi imkansız hale gelmişse sigortacı prime hak kazanamamaktadır. TTK.m.1422 hükmünde yer alan bu düzenlemenin TTK.m.1452/3 hükmü uyarınca sigorta ettiren, sigortalı, lehtar aleyhine değiştirilmesi mümkün olmayıp, değiştirilmesi halinde kanun hükmü uygulanacaktır.

Sigortada Rizikoyu Taşıma Yükümlülüğü
Bu makalenin telif hakkı ve tüm sorumlulukları yazara ait olup, şikayetler için lütfen bizimle iletişime geçiniz.
URL:
Etiketler:

Bu makale 1412 kez okundu

4.9.2014 tarihinde yazıldı
Reitix

Yorumlar

  • nart
    nart
    16.4.2018

    iki ya da daha fazla sigorta şirketinin yüklendiği sorumluluklarsa işin rengi ve hesaplamalar biraz değişiyor anlaşmaya bağlı olarak.

  • justme
    justme
    25.5.2017

    rizikoyu taşıma yükümlülüğü derken tam olarak neyi kastettiğinizi anlayamadım. açıklama yaparsanız sevinirim.

  • delişey
    delişey
    20.2.2016

    resimdeki amcanın sözüm ona "thumbs up" hareketi ile yaptığı şeye özendirmesi gerekiyor ama baktıkça gülesim geliyor adama, buna mı güvenicem ben? :)

  • poetic edda
    poetic edda
    3.6.2015

    ya bu riziko kelimesi nedir allasen, risk desenize şuna

Bu yazıya siz de yorum yapabilirsiniz