VitaSoft internet sitesi çözümleri Ankara
02.09.2016
5.00 / 1 oy

Profesyonel Görüntü ve Ses Senkronizasyonu

Kamera Üstü Mikrofon Kullanımı

Sayısal video kameranızın üzerindeki mikrofon yoğunlaştırıcı (electret condenser) ve her yöne duyarlı (omni directional) bir mikrofondur.

Bu da hem iyi hem de kötüdür çünkü birtakım sorunlara neden olur. Bunların en büyüğü, istemediğiniz seslerin de kaydolmasını engelleyememektir. ikinci sorun, daha belirgin olmasını istediğiniz sesleri öne çıkarma şansınızın olmamasıdır. Üçüncü sorun, kameranın yeri her değiştiğinde (yani çekim ölçeği değiştikçe) ses perspektifinin de değişecek olmasıdır. Son ve belki de en rahatsız edici sorun ise bu tür mikrofonların genelde kameranın gürültüsünü de (sizin elinizin bastığı düğmeler, netlik yapmanız vs) rahatsız edici şekilde yüksek seviyede kaydetmeleridir. Bu nedenle ciddi projelerinizde bu mikrofonları asla kullanmayın.

Sonuç olarak, kameranın kendi üstündeki mikrofon bir film çekimi için uygun değildir. Bu durumda karşınıza iki yol çıkar: Ya kameranızın bir mikrofon girişi vardır ve böylece ayrı bir mikrofonla istediğiniz sesleri kaydedebilirsiniz ya da yoktur ve kamera üstündeki mikrofona mahkûm olursunuz.

Aslında çözümler tükenmez. Türk sineması çok uzun yıllar boyunca sessiz çekim yaptı. Bugün TV dizileri hâlâ belli oranda sessiz çekiliyor. Dublaj yöntemiyle sesleri sonradan kaydetmek her zaman sizin de tutabileceğiniz bir yol. Gereken zaman verilip titiz bir şekilde dublaj yapılırsa gayet iyi sonuç alınabilir, ama tabii ki gerçek ses kaydının yerini tutması zordur.

Profesyonellerin sesin sinemaya girişinden bu yana uyguladığı yöntem, ayrı bir ses kayıtçısı kullanmaktır. Buna "double system sound" adı veriliyor. Yani görüntü ve ses için ayrı kayıtçılar kullanmak. Bugün birçok akıllı telefon yüksek kaliteli ses kaydı yapabiliyor. Tabii kullanılabilir kalitede kayıtlar için en az 16 bit ve 44.100 khz kaydedebilen bir alet olmalı. Yoksa yaptığınız kayıt profesyonel amaçlarla bir işe yaramaz. Ayrı bir kayıtçı olması ses ekibini kamera ekibinden bağımsız kılacağı için de yararlıdır. Böylece ses ekibi oyuncuya daha yakın olabilir, kamera çekimde değilken başka sesler toplayabilir ve kameranın kayıt olanaklarından daha geniş olanaklara kavuşur. Bu aletlerle herhangi bir HDSLR'dan çok daha yüksek kalitede ve 4 kanal kayıt yapabilirsiniz. Ne yazık ki bu ürünler timecode desteklemiyor. Bu da eşlemeyle ile ilgili sorun çıkarıyor. Bu ne demek? Ayrı kayıtçı kullanılıyorsa ve timecode adını verdiğimiz zaman kodu ses kaydının içine yazılamıyorsa çekilen görüntülerle sesin sonradan insan eliyle eşlenmesi (synchronization) gerekir ve bu süreç uzun ve sıkıcı olabilir. Bu işlemi kolaylaştırmak için sinemacılar uzun yıllar klaket adı verilen (Fransızcada claquette veya clap, ingilizcede slate) basit tahtayı kullandılar.

movie slate

Klaket ne işe Yarar ve Nasıl Kullanılır?

Bu tahtanın üzerine o an çekilen planın numarası yazılır. Bir görevli (genellikle 3. kamera asistanı) kayıt başladıktan sonra çerçeveye girer, kameraya klaketi gösterirken bu yazıyı yüksek sesle okur ve üstteki tahtayı alttakine hızla çarptırır. Böylece sesle görüntünün eşlenme noktası belirlenmiş olur. Daha sonra kurgucu ilgili planın sesini ve görüntüsünü o noktadan birleştirir.

Bugünün klaketleri tabi ki daha gelişmiş: Elektronik klaketler kendi üzerlerindeki Led ışıklarla o andaki ses timecode verisini gösterebiliyorlar. Bu daha sonraki eşleme işini çok kolaylaştırıyor.

Ayrıca bugün kurgu yazılımlarının içinde otomatik eşleme yapabilen eklentiler de var. Bunlar kameranın mikrofonunun çektiği sesle başka kaynağa kaydedilen sesi otomatik olarak eşleyebiliyor. Yine de bunlara tam olarak güvenemeyiz. Bu nedenle mutlaka düzenli çalışmak gerekir.

Kameranın üzerine ses çekmek genelde en istenmeyen durum olmakla birlikte gerçekte doğru yapılırsa sorun yaşatmayabilir ve hızlı bir çözümdür. Çoğu kamera 16 bit 48 khz kalitesinde (yani CD Audio'dan daha yüksek) kayıt yapabilir.

Kameranızda mikrofon girişi varsa gidip iyi bir mikrofon satın alabilirsiniz ya da kiralayabilirsiniz. Kullanım alanınıza göre bu bir yaka mikrofonu (eğer görülme sorunu yoksa) veya sinema sektöründe shotgun adı verilen yoğunlaştırıcı, tek yönlü ve uzaktan da ses alabilecek yapıda bir mikrofon olabilir, iyi mikrofonlar şaşırtıcı derecede pahalıdır. Hehangi bir TV alıcısından dinlediğinizde bu mikrofonların verdiği ses kalitesini ayırt edemeyebilir-siniz ancak iyi bir sistemde dinlendiğinde fark çok açıktır.

İyi bir mikrofon, frekans aralığı ve sinyal gücüyle ayrılacaktır. Tahmin edebileceğiniz gibi 20-20.000 hertz arasını tam olarak desteklemeyen bir mikrofon doğal olarak bazı frekansları kaydetmeyecek demektir.

Sonuçta size uygun bir mikrofon edinip bir uzatma kablosuyla bunu kameraya bağlarsanız kamera yer değiştirse bile ses perspektifini değiştirmek zorunda kalmazsınız. Yalnız dikkat edilmesi gereken nokta, profesyonel mikrofonların XLR girişler kullanması ve phantom power (elektrik beslemesi) gerektirmeleridir. Kameranızda bu özelliklerin olup olmadığından emin olun. Eğer yoksa kendinize uygun bir mikrofon seçin (örneğin pilli ve minijack adı verilen küçük girişe uyumlu). Ne yazık ki HDSLR kameralarda sadece minijack adı verilen bu amatör girişler vardır. Bunlar elektriksel gürültüyü engelleyecek topraklama hattından yoksun oldukları için seste istenmeyen arka plan gürültüsü yaratma riskleri fazladır. Ayrıca kameraların ses ön yükselticileri yüksek kalitede değildir ve sesin kontrolü de zordur (genelde menülere girmeniz gerekir).

Profesyonellerin tamamında, yarı profesyonel kameraların da bir kısmında bu tür girişler vardır. Bunlar sayesinde iki kanala ayrı mikrofon bağlayıp ayrı ses kayıtları yapabilirsiniz. Böylece örneğin aynı oyuncunun sesini hem boom hem yaka mikrofonuyla çekip sonra hangisi daha iyiyse onu kullanabilir veya ikisini birleştirebilirsiniz.

Eğer kameranızda XLR girişler yoksa yine de üzülmeyin. Yanda gördüğünüz Beachtek veya Juicedlink gibi firmaların ürettiği çeviriciler işinizi görür.

Bunlar aslında üzerlerinde 2 XLR giriş ve minijack çıkışa sahip pilli kutulardır. Kameranın altına takılırlar. Bu çeviriciler sayesinde XLR mikrofonları kullanabilir ve iki kanalın ses ayarlarını ayrı ayrı düğmelerle (menülerle uğraşmadan) düzenleyebilirsiniz. Tabii ki bun aletler çekim sırasında sizin için ek sorun olacaktır, ama yine de sesin kötü kaydedilmesinden iyidir.

Daha önce değindiğim gibi, bir film çekimi sırasında öncelikle kaydetmemiz gereken şey diyaloglardır. Bir sesçi öncelikle ve mutlaka konuşmaları temiz bir şekilde kaydetmeye çalışır. Tabii ki diğer sesleri kaydetmek de önemlidir ama ses kaydının yapısı gereği üst üste binmiş seslerden çok ayrı ayrı kaydedilmiş sesler tercih edilir. Bir ortamdaki ek seslerin kaydına ambient recording (ortam sesi) veya room sound (oda sesi) adı verilir.

Profesyonel Görüntü ve Ses Senkronizasyonu
Bu makalenin telif hakkı ve tüm sorumlulukları yazara ait olup, şikayetler için lütfen bizimle iletişime geçiniz.
URL:
Etiketler:

Bu makale 322 kez okundu

02.09.2016 tarihinde yazıldı
Reitix

Yorumlar

  • Bu makaleye henüz hiç yorum yazılmamış. İlk yorumu yazan siz olabilirsiniz.

Bu yazıya siz de yorum yapabilirsiniz