21.7.2014
4.67 / 6 oy

Panik Bozukluğu ve Egzersiz Tedavisi

Panik Bozukluğu Ve Egzersiz

Düzenli fiziksel aktivite, hem sağlıklı bireyler hem de panik bozukluğu olan kişiler üzerinde anksiyolitık (anksiyete giderici) etkiye sahiptir.

Egzersizin ruh sağlığı üzerine iyileştirici etkileri konusunda ilgili literatürü takip etmeye başlarsanız, daha ilk adımda çok sayıda araştırma ve metaanalizle karşılaşırsınız. Bu konudaki çalışmaların sadece özetlerini vermek bile kitaplar doldurur. Bu nedenle, sadece en yakın yıllarda yayımlanmış araştırmalar gözden geçirilecektir.

Egzersizin ruh sağlığı ve kendini iyi hissetme üzerine etkilerini test eden literatürü gözden geçirmesinin sonuçları rapor edilir. Yazarın belirttiğine göre, en eskiden en moderne, toplumlar tüm tarihi boyunca egzersizi, hastalığın tedavisi ve sağlığın daha iyi bir düzeye ulaştınlması ve esenlik (well being) amacıyla kullanılmıştır. Egzersizin ruh sağlığı için yararlı olduğu, anksiyete, depresyon ve negatif duygu durumumu azalttığı, kendine güven ve kognitif fonksiyonları iyileştirdiğine dair kanıtlar vardır.

Egzersiz aynı zamanda şizofrenili hastalarda yaşam kalitesini artırmaktadır. Bununla birlikte egzersiz ruh sağlığı servislerinde ruh sağlığı sorunlarının bakımında ve tedavisinde yeterince tanınmamaktadır.

İlaç tedavisi ile egzersiz tedavisini karşılaştıran plasebo kontrollü çalışmada, orta ve şiddetli ağırlıkta üç grup panik bozukluğu hastasında, birinci gruba 10 hafta süreyle haftada 3 kez koşma, ikinci gruba bir SSRI antidepresan (Klomipramin) ve üçüncü gruba plasebo1 verilmiştir. Sonuçta ilaç alan grupta, anksiyete düzeyindeki azalmanın, egzersiz yapan gruptan hızlı ve daha etkin olduğu görülmüştür. Fakat aynı zamanda ilaç alan ve egzersiz yapan grubun semptomlarındaki azalmanın plasebodan anlamlı olarak daha etkin olduğu gösterilmiştir. ilaç alan ve egzersiz yapan grupta depresif belirtilerinin de azaldığı ortaya çıkmıştır. Plasebo grubunda antidepresan etki görülmemiştir. Sonuçta, egzersiz, panik bozukluğu tedavisinde ilaçtan az fakat plasebodan daha etkin bulunmuştur ki bu da egzersizin panik bozukluğu tedavisinde bir yeri olduğunu telkin etmektedir.

Strohle ve arkadaşları, düzenli egzersizin sağlıklı bireylerde ve panik bozukluğu olan hastalarda anksiyolitik etkisi olduğunu yani-anksiyeteyi azalttığını belirtmişler ve egzersizin akut anti panik etkisinin de olup olmadığını araştırmışlardır. Bu amaçla 15 gönüllü ve sağlıklı kişide, egzersiz yaptıkları ve yapmadıkları anda kolesitokinin tetrapeptıd verilerek yapay panik nöbeti ortaya çıkarılmış ve 30 dakika süreyle %70 maksimum oksijen tüketimi zorluğunda aerobik egzersiz uygulanmış; akut panik envanteri kullanılarak ölçüm yapılmıştır. Aynı test, aynı kişilerde hem egzersiz sonrası, hem dinlenme periyodundan sonra uygulanmıştır. Sonuçta dinlenmeden sonra yapılan yapay panik tetiklemesinden sonra 12 kişide panik atağı oluşurken, egzersiz sonrası yapılan yapay panik tetiklemesinden sonra sadece 6 kişide panik atağı oluşmuştur ki bu bulgu egzersizin panik atağını akut olarak önlediği sonucunu doğrulamaktadır. Sonuçta yazarlar, akut egzersizin sağlıklı kişilerde akut anti-panik (paniği iyileştirici) aktiviteye sahip olduğu, doğrudan deyişle panik atağını azalttığı sonucuna varmışlardır.

Broman-Fulk ve arkadaştan (2004)aerobik egzersizin yaygın anksiyeteyi azalttığının gösterildiğini ve panik atağından önce gelen ve panik bozukluğu olarak bilinen, korkulu duygulara maruz kalındığında ortaya çıkan anksiyete duyarlılığını azaltabildiğini vurgulamışlar. Yüksek anksiyete duygusuna sahip 54 kişiden 29'una, 20 dakikalık yüksek yoğunlukta, 25'ine düşük yoğunlukta egzersiz yaptırmışlar ve anksiyete duyarlılığı ve anksiyete ile bağlantılı çarpıntı gibi, fizyolojik olarak hissettikleri korkuyu ölçen test puanlarını karşılaştırmışlardır. Testler tedavinin başında, tedavinin sonunda ve bir hafta sonra tekrarlanmıştır. Sonuçta düşük ve yüksek yoğunlukta her iki egzersizin anksiyete duyarlılığını azalttığını göstermişlerdir. Bununla birlikte, yoğun egzersiz, anksiyete duyarlılığının global ölçümünde daha hızlı iyileşme ortaya çıkarmıştır ve düşük zorluktaki egzersize göre daha iyi bir tedavi yanıtı göstermiştir. Anksiyete bağıntılı duyguları ancak yüksek zorluktaki egzersiz azaltmaktadır.

Şimdi şu soruyu sorabiliriz: Egzersiz, günlük anksiyetemizle ilgili çabamızda pahalı olmayan ve etkin bir yarar sağlayabilir mi, daha ciddi anksiyete bozukluklarında geleneksel psikoterapi ve anksiyolitik ilaçlara bir alternatif sunabilir mi?

Birçok araştırmada 20 dakikalık orta zorlukta aerobik egzersizinden sonra anksiyetenın 4-6 saat süre için azaldığı gösterilmiştir. Bu dermektir ki az bir zaman ve gayret sarf ederek önem' li kazanım sağlanabilir.

Sürekli (trait) anksiyete de birkaç aylık bir düzenli aerobik egzersizin ardından belirgin biçimde azaltılabilmektedir. Demek kı egzersizin kısa ve uzun süreli anksiyolitik etkisi, orta düzeyde anksiyetesi olanlar için gerçekten yararlıdır.

Daha önce de değinildiği gibi, egzersizin anksiyeteyi azaltmada nasıl etkin olduğunu açıklayan psikolojik varsayımlar, aynen depresyondaki gibidir. Egzersizin etkileri, zihin veya ilgiyi başka tarafa çekme (distraction, time-out), öz etkinlik (self-effıcacy) ve beceriler edinme (skills mastery) dir.

Medikal tedavi olarak benzodiyazepinler ve SSRI antidepresanlar gibi birçok sofistike ve etkin ilaç ve etkin psikoterapi yöntemleri vardır.

Egzersiz, panik bozukluğun tedavisinde güvenli ve etkin bir tedavi yöntemi potansiyeline sahiptir. Aynca davranış tedavisi ile kombine edildiğinde, özel fobiler ve agorafobi için istenen sonucu veren bir yöntem olduğu gösterilmiştir.

Egzersizin panik atağını tetiklediğini rapor eden çalışmalar da vardır. Panik bozukluğu olan hastalar, egzersiz yapınca, çarpıntı, hızlı nefes alma gibi panik semptomları ortaya çıkarmaya eğilim gösterebilir. Ancak, bu şekilde panik semptomlarını yaşama, panik bozukluğun tedavisinin bir parçası olarak kabul edilir.

Önceleri panik bozukluğu tanısı almış hastalarda egzersizin yararsız olduğu, hatta zorlu egzersizlerin panik atağını tetiklediği sanıldıysa da birçok araştırma, egzersizin panik bozukluğunun tedavisinde rol alabileceğini göstermiştir. Hatta orta ağırlıkta panik bozukluğu olan kişilerin, sistematik egzersizle ve elbette hekimlerinin onayı ile kullandıkları ilacın dozunu azaltabilecekleri hatta tamamen bırakabilecekleri belirtilmektedir.

Sonuç olarak düzenli egzersiz, anksiyete semptomları ve panik bozukluğu üzerine iyileştirici etkiye sahiptir.

Egzersiz, depresyonu ve anksiyeteyi tedavi etmede yardımcı bir görev üstlenmesi yanında, dolaylı olarak başka insanlarla N olan ilişkileri de iyileştirmekte, mesela başka bir kişiye bağımlı yaşayan kişiyi, egzersiz yaptıktan sonra bağımsız hareket edebilir duruma getirmektedir.

Özetle, egzersiz yaptığınız zaman sağlıklı olursunuz. Düzenli fiziksel aktivite, daha net düşünmenize imkân sağlar, depresif hislerinizi azaltır, uykunuzu düzeltir. Düzenli egzersizin hepsi de benzer etkiye sahiptir; daha iyi ruh sağlığınız için yararlıdır ve hafif düzeydeki ruhsal rahatsızlıklarda tedavi işlevi görür, daha ileri düzeydeki ruhsal bozukluklarda tedaviye ek olarak ayrıca yararlıdır.

Fiziksel aktivitenin, ergen kızlarda, özellikle depresyonu, anksiyetesı ve madde kullanım bozukluğu olan ergen kızlarda tedavi edici etkinliği olduğu gösterilmiştir. Sonuç olarak fiziksel aktivitenin, bir yandan ruh sağlığının korunmasında diğer yandan ruhsal bozukluğu olan genç kızlarda yararlı olduğu kesindir. Genç kızlar, fiziksel aktivite ve spor faaliyetleri sonucunda güçlü ve esnek ve sorunlara göğüs gerebilir olmayı öğrenebilirler.

27 araştırmayı gözden geçirmiş ve 17'sinin sürekli (trait) anksiyeteyi azalttığını rapor ettiklerini saptamıştır. Üç başka metaanaliz, devamlı egzersizin sürekli (trait) anksiyete üzerine aynı pozitif etkiyi rapor etmiştir.

Dietrich ve arkadaşlan, egzersizin ruh sağlığını yükseltmesinin glutamaterjik sistem yoluyla olduğunu test etmişler ve glutamaterjik sinapsta işlem yaptığını öne sürmüşlerdir. Sinaps, sinir hücresi (nöron) uzantılarının birbiriyle bağlantı noktasına verilen addır.

Birçok kişi egzersizin beden sağlığını iyileştirdiğine kolaylıkla inansa bile ruh sağlığı üzerinde de olumlu, iyileştirici, düzeltici etkileri olduğuna inanmada zorlanır. Bu kavrayışı anlamak zor değildir. Yürümek adaleleri güçlendirir, ama ruhsal durumu etkileyemez. Egzersiz konusuna geleneksel bakış böyledir. Yakın zamanlarda araştırmalardan elde edilen kanıtlar konuyu anlamamızı sağlamışlardır.

Panik Bozukluğu ve Egzersiz Tedavisi
Bu makalenin telif hakkı ve tüm sorumlulukları yazara ait olup, şikayetler için lütfen bizimle iletişime geçiniz.
URL:
Etiketler:

Bu makale 1105 kez okundu

21.7.2014 tarihinde yazıldı
Reitix

Yorumlar

  • sinemcik
    sinemcik
    13.6.2017

    Panik bozuklugunun egzersizleri dikkatli ve devamli yapilmalidir.

  • Nilay.Özsan
    Nilay.Özsan
    14.11.2016

    Panik bozuklugunun egzersiz ile giderilebilmesi ilginc olmus. Erken seviyede teshis edilebilirse ilaca gerek duymadan egzersiz ile atlatilabilir.

  • TülayGeriDöndü
    TülayGeriDöndü
    22.1.2016

    deli gibi koşsunlar rahatlarlar, panik stres falan bişicik kalmaz anacım

  • ceyhun.cakar
    ceyhun.cakar
    6.1.2016

    mesele sigara değil spor zaten burada, siz vücudunuza spor yaparak iyi bakarsanız o da size kaliteli bir yaşam sunar

  • gamaro
    gamaro
    25.4.2015

    sigarayı bırakmak çok kolay gibi söylemişsin isa

  • isa
    isa
    13.11.2014

    o kadar kolay değil malesef, psikolojik bozuklukları öyle sigarayı bırakır gibi bırakamazsınız, destek almanız şarttır

  • mayatita
    mayatita
    2.11.2014

    panik bozukluk gibi psikolojik rahatsızlıkların kafada başlayıp kafada bittiğini varsayacak olursak ruhsal rahatlama terapisi olarak düşünülebilecek en kapsamlı ilaç, pek tabii spor olacaktır

Bu yazıya siz de yorum yapabilirsiniz