12.7.2013
4.47 / 32 oy

Nakit Akış Tablolarının Düzenlenmesi

NAKİT AKIM VE NAKİT AKIŞ TABLOLARIN DÜZENLENMESİ

Finansal tabloların birer bilgi verme aracılardır. Bu özelliği ile finansal tablolar; kullanıcısına işletme sonuçlarının anlaşılmasını kolaylaştıracak, zaman içinde karşılaştırmalar yapabilmelerine ve işletme hakkında bir yargıya varabilmelerine imkân sağlayacak çok yararlı bir muhasebe aracıdır.

İşletmeler kar etmek amacıyla farklı faaliyetlerde bulunmalarına karşı, özünde faaliyetlerine devam etmek,yükümlülüklerini yerine getirmek ve yatırımcılarına getiri sağlamak gibi benzer nedenlerle nakde ihtiyaç duyarlar.

 Dönem gelir ve giderleri hem tahakkuk ,hem de nakit esasına göre gelir tablosunda yer almaktadır.Gelirin nakden tahsil edilmiş veya giderin nakden ödenmiş olması veya olmaması gelir tablu yönünden önemli değildir. Bu boşluğu doldurmak amacıyla nakit akım tablosu düzenlenmektedir.

Nakit akış tablosu, nakit giriş ve çıkışlarını göstermekle,finansal tablo kullanıcılarını, nakit akış hakkında aydınlatmakta ve nakit ve nakitbenzeri  varlıkların kalanındaki değişmenin dönem karı tutarından neden farklı olduğu konusunda  açıklayıcı bilgiler vermektedir.

Bir işletmenin nakit akımları ile ilgili bilgilerinin en önemli kaynağı nakit akış tablosudur. Bu tablo, bir işletmenin dönem boyunca ortaya çıkan nakit akımının tutarını ve bu nakit akımının ortaya çıkış nedenlerini açıklamaktadır.

1.  NAKİT AKIM VE NAKİT AKIŞ TABLOLARI

1.1  Nakit Akım Tablosunun Tanımı ve Önemi

Nakit akım tablosu (NAT), işletmenin belirli bir dönemdeki nakit akışlarını; nakit kaynak ve kullanım yerlerini gösteren bir tablodur. NAT, bilanço esasına göre defter tutan ve aktif toplamı 5 milyar lira ile ticari faaliyet hacmi 10 milyar lirayı arka arkaya iki yıl aşmayan; ferdi işletmeler, adi ortaklıklar, kollektif şirketler ve adi komandit şirketlerin dışında, Muhasebe Sistemi  Uygulama  Genel  Tebliğinin   kapsamına  giren  tüm işletmelerce  1.1.1994  tarihinden  itibaren  düzenlenmek zorunda  olan  mali  tablolardan  biridir.  NAT,  ülkemizde,  son yıllarda   Sermaye   Piyasası   Kurulu (SPK) kapsamındaki işletmelerce düzenlenmekte olan NAT formatına uygundur. Bu  nedenle, NAT' nun  düzenlenmesinde  SPK  kapsamındaki işletmeler için fazla bir değişiklik söz konusu olmayacak; NAT, Kamu  İktisadi Teşebbüsleri (KİT' ler)  ile düzenlemenin kapsamına giren diğer işletmeler için ilk olarak 1994 mali yıl için düzenlenecektir.                           

Bundan önce açıklanan Fon Akım Tablosu (FAT), Tebliğe göre net yönteme göre düzenlenecek ve düzenlenmeye Gelir Tablosunun Olağan Kar tutarından başlanacaktır. NAT ise, Brüt yönteme göre düzenlenecek ve Gelir Tablosundaki Net Satışlar tutarından  hareket edilecektir. FAT,  Uluslararası  Muhasebe Standartları ile ilgili çevrelerde ve gelişmiş ülkelerdeki muhasebe  standartları  çevrelerinde  son  yıllarda  önemini  yitirmiştir. Bunun yerine tüm dikkatler NAT üzerinde yoğunlaşmaktadır. FAT, Amerika Birleşik Devletleri'nde ilk olarak, "Finansal Durumda Değişmeler Tablosu" şeklinde zorunlu olarak düzenlenmuesi ve yıllık faaliyet raporlarında yer alması 1971 yılına rastlamaktadır. 1987 yılının sonuna doğru bu uygulamaya son verilerek, yerine NAT’ nun düzenlenmesi bir standart  haline  gelmiştir.  Ancak  bu  düzenlemeye  rağmen, ABD'de halen FAT' nu NAT ile birlikte yıllık faaliyet raporlarında görmek mümkündür. Benzer şekilde uluslararası platformda, FAT, Finansal Durumda Değişmeler Tablosu şeklinde 1.1.1979 tarihinden itibaren 9 no.lu Uluslararası Muhasebe Standardı ile uygulamaya girmiştir . Ancak Ekim 1992'de alınan ve Aralık 1992'de  yayınlanan bir karar ile yürürlükteki 9 no.lu standart revize edilmiş ve 1.1.1994 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere Nakit Akım Tablosuna dönüştürülmüştür.

İşletmeler kar etmek amacıyla farklı faaliyetlerde bulunmalarına karşı, özünde faaliyetlerine devam etmek,yükümlülüklerini yerine getirmek ve

yatırımcılarına getiri sağlamak gibi benzer nedenlerle nakde ihtiyaç duyarlar.

Gürüldüğü gibi bilanço, gelir tablosu ve kar dağıtım tablosu işletmenin bütün finansal verilerinin niteliğini ve bu verilerin sonucunu açıklamakta yetersiz kalmaktadır. Bu boşluğu doldormak için fon akım tablosuna ihtiyaç duyulmaktadır.

Dönem gelir ve giderleri hem tahakkuk ,hem de nakit esasına göre gelir tablosunda yer almaktadır.gelirin nakden tahsil edilmiş veya giderin nakden ödenmiş olması veya olmaması bu tablu yönünden önemli değildir.

Fon akım tablosu ve net işletme sermayesindeki değişim tablosu nakit giriş ve çıkışlarını göstermemektedir.Bu boşluğu doldurmak amacıyla nakit akım tablosu düzenlnmektedir.Bu tablo karşılaştıran iki yıl bakımında ikinci yıla göre kasa ve banklar kaleminde oluşan artış veya azalış şeklindeki değişmelerin sebeplerini nakit kaynakları ve kullanımları olarak göstermektedir. Bu sayede de işletmenin geçmişteki nakit politikasını görmek ve gelecekteki nakit ihtiyacını tahmin etmek kolaylaşmaktadır.

Nakit akım tablosunun amacı belirli bir dönemde yapılan yatırımları ve bunların finanslama biçimlerini ve aynı dönemin faaliyetleri ile ilgili nakit akışları hakkında bilgi sağlamaktır.

Bir muhasebe kişiliğin likidite durumu ile pek çok bilgi kullanıcısı yakından ilgilenmektedir. Örneğin ; çalışanlar ücretlerini; satıcılar, sattıkları malın bedelini, krediterler açtıkları kredi faiz ve ana para taksitlerini, ortaklar kar paylarını zamanında tam olarak alıp alamayacaklarını öğrenmek isterler. ( Matulich vd.1988:s.10; Selek 1990 s.22 ) Bu bilgiler sadece iki temel finansal tablo olan bilanço ile gelir tablosunun analizi ile elde edinilemez. (Benjamin,1988s.530) . Bir muhasebe kişiliğinin finansal yapısı çok sağlam, karlılığı yüksek, buna karşın ; likiditesi ise , çok düşük olabilir. Bu nedenle zamanı gelen ödemelerini yapabilmesi için gerekli nakit fonları üretme güçlüğüne düşebilir. Bu güçlük yeterli bilgi sahibi olmayan alacaklılarının vadesi gelmemiş alacaklarına aciliyet kazandırarak devreye sokmaları ile muhasebe kişiliğini iflasa kadar sürükleyebilirler.

1.2 Nakit Akım Tablosunun Amacı

Finansal durum analizinde dinamik bir araç olarak kullanılan nakit akım tablosu işletmenin bünyesinde belirli bir süre içerisinde meydana gelen nakit giriş ve çıkışlarını ve bunlarını sebeplerini veya kaynaklarını ortaya koymaktadır.

Nakit akım tablosunun amacı belirli bir dönemde yapılan yatırımları ve bunların finanslama biçimlerini ve aynı dönemin faaliyetleri ile ilgili nakit akışları hakında bilgi sağlamaktır.

1.3 Nakit Akım Tablosunun Hazırlanması

Nakit Akım Aablosu ,belirli bir dönemde işletmenin nakit kaynaklarını ve bunları kullandığı alanları gösteren birtablodur.Bu tablo düzenlenirken ,nakit girişi sağlamayan veya nakit çkışı gerektirmeyen işlemler dikate alınmalıdır.

 Nakit Akım Tablosu düzenlenmesi için işletmenin iki yıla ait karşılaştırmalı bilançoları ile son hisap dönemine ait gelir tablosuna ihtiyaç vardır.

Nakit Akım Tablosu,MSUGT’nde kabuledilen Nakit Akim Tablosu tipine uyugn düzenlenmelidir.

Nakit Akım Tablosu düzenlerken her bir kalemle ilgili hesapmaların nasıl yapılacağı konusu açıklanacaktır.

A – Dönem başı nakit mevcudu

İşletmenin dönem başı kasa ve banka mevcudunu ifade eder.Bu tutara vadesiz çekler de dahil edilir.

B – Dönem içi nakit girişleri

1. Satışlardan elde edilen nakit

a. Net satışlar

b. Ticari alacaklardaki azalışlar (+)

c. Ticari alacaklardaki artışlar(-)

2. Diğer faaliyetlerden olağan gelir ve karlardan dolayı sağlanan nakit

Cari dönem gelir tablosundaki aynı adı taşıyan grupta bulunan hesap tutarları alınır.Dönem içinde nakit girişi sağlamayanlar dahil edilmez.

3. Olağan dışı gelir ve karlardan sağlanan nakit

Cari dönem gelir tablosundaki aynı adı taşıyan grupta bulunan hesap tutarları alınır.Dönem içinde nakit girişi sağlamayanlar dahil edilmez.

4. Kısa vadeli yabancı kaynaklardaki artışlardan sağlanan nakit

Bu grupta, ticari ile borç ve gider karşılıkları dışında kalan ve artış görülen kısa vadeli yabancı kaynak kalemleri alınır.

5. Uzun vadeli yabancı kaynaklardaki artışlardan sağlanan nakit. Bu grupta, ticari ile borç ve gider karşılıkları dışında kalan ve artışgörülen uzun vadeli yabancı kaynak kalemleri alınır.

6. Sermaye artışından sağlanan nakit

Sermaye artışı ile işletmeye giren nakit bu grupta alınır.

7. Hisse senedi ihraç primlerinden sağlanan nakit

Primli hisse senedi ihracındatahsil edilen prim tutarı bu grupta yer alır.

8. Diğer nakit girişleri

Hazır değerler,ticari alacaklar ve stoklar dışında kalan dönen ve duran varlık azalışları bu başlık altında yeralır.

C- Dönem içi nakit çıkışları

1. Maliyetlerden kaynaklanan nakit çıkışları

a. Satışların maliyeti’ Cari yıl gelir tablısundan alınır.

b. Stoklardaki artışlar’ cari yıl stoklarındaki artıştutarı alınır.

c. Ticari borçlardaki azalışlar’ Alımlarla ilgili borç artışı alınır.

d. Ticari borçlardaki artışlar(-)’ Alımlarla ilgili borç azalışı alınır.

e. Amotismanlar ve nakit çıkışı gerektirmeyen giderler(-)’ Maliyetlere dahil edilmiş bulunan,ancak nakit çıkışına neden olmamış giderler negatif olarak dikkate alınır.

f. Stoklardaki azalışlar(-)’ cari yıl stoklarındaki azalış tutarı alınır.

2. Faaliyet giderlerine ilişkin nakit çıkışları

a. Araştırma ve geliştirme giderleri

b. Pazarlama, satış ve dağıtım giderleri

c. Genel yönetim giderleri

d. Amotismanlar ve nakit çıkışı gerektirmeyen giderler(-)’ Bu grupta bulunan giderlere dahil edilmiş, ancak nakit çıkışı gerektirmeyen veya henüz ödenmemiş giderlere,önceki dönemlerde ödenmiş giderlerin bu döneme ait payları faaliyet giderleri toplamından indirilerek faaliyet giderlerinin gerektirdiği nakit çıkışı bulunur.

3. Diğer faaliyetlerden olağan gider ve zararlara ilişkin nakit çıkışları

a. Diğer faaliyetlerle ilgili olağan gider ve zararlar

b. Amotismanlar ve nakit çıkışı gerektirmeyen diğer gider ve zararları(-)

Bu grupta bulunan giderlere dahil edilmiş,ancak nakit çıkışı gerektirmeyen veya henüz ödenmemiş giderlere,önceki dönemlerde ödenmiş giderlerin bu döneme ait payları bu grupta yer alan giderler toplamından indirilerek diğer faaliyetlerden olağan gider veya zararlarının gerektirdiği nakit çıkışı bulunur.

4. Finansman giderlerinden dolayı nakit çıkışları

Maliyetlere yüklenmeyen finansman giderlerinin nede olduğu nakit çıkışı burada dikkate alınır.Tutar cari dönem gelir tablosundan alınır.

5. Olağan dışı gider ve zararlardan dolayı nakit çıkışları

a. Olağandışı gider ve zararlar

b. Amotismanlar ve nakit çıkışı gerektirmeyen diğer gider ve zararlar(-)

c. Gelir tablosundaki aynı adı bölümden alınır.Tutar içinde nakit çıkışı gerektirmeyen gider var ise ilave edilir.

6. Duran varlık yatırımlarına dolayı nakit çıkışları

Duran varlık yatırımlarıyla ilgili nakit çıkışlarını kapsar.

Bu grupta duran varlıklar grubunda bulunan ve önceki yıla göre artış gösteren kalemlerin,artış tutarı alınır.Farklar brüt tutarından hisaplanır.yeniden değerleme yapılmış ise hesaplanan brüt farktan yeniden değerleme ile ilave edilen tutar indirilir.

7. Kısa vadeli yabancı kaynak ödemeleri

Bu grupta ,kısa vadeli yabancı kaynaklar grubunda bulunan,ticari borçlar ile borç ve gider kaşılıkları dışında kalan kalemlerden azalış olanlar alınır.

8. Uzun vadeli yabavcı kaynak ödemeleri

Bu grupta ,uzun vadeli yabancı kaynaklar grubunda bulunan,ticari borçlar ile borç ve gider kaşılıkları dışında kalan kalemlerden azalış olanlar alınır

9. Ödenen vergi ve benzerleri

Bir önceki dönem karından ödenen kurumlar ve gelir vergileri ile diğer kesinti kalemlerini göster.

10. Ödenen temettüler

Bir önceki dönem net karından ve yedeklerden ortaklara veya diğerkişilere dağıtılan temettüleri (kar paylarını) kapsar.

11. Diğer nakit çıkışları

Dönen  varlıklar grubunda bulunan menkul kıymetler, diğer alacaklar ve diğer dönen varlıklar hesap gruplarında bulunan kalemlerden artış olanlar burada yer alır.

D-Dönem sonu nakit mevcudu (A+B - C)

İşletmeninin dönem sonu kasa ve banka mevcudunu ifade eder.Bu tutara vadesiz çekler de dahildir.

E- Nakit artışı veya azalışı (B – C)

Dönem içindeki nakit girişleriyle, nakit çıkışları arasındaki farktır.

2. NAKİT AKIŞ  TABLOSU

2.1 Nakit Akış Tablosunun Tanımı ve Önemi

Nakit akış tablosu: finansan tabloların en önemlilerden  bir tanesi de Nakit Akış Tablosu dur.

Uluslararası finansal raporlamada mutlaka bilanço ve gelir tablosu yanında zorunlu olarak yayımlanması  gereken nakit akış tablosu,işletme ilgilerine işletmenin nakit akışları hakkında önemli bilgiler veren bir tablodur.Nakit Akış Tablosu,bir faaliyet dönemi içinde işletmede ortaya çıkan nakit akışlarını işletme faaliyetlerine, yatırım faaliyetlerine ve finansman faaliyetlerine göre gösteren bir tablodur. Başka bir anlatımla,birbirini izleyen iki dönem arasındaki nakit ve nakde eşdeğer varlık tutarlarındaki değişmeyi açıklamayı amaçlayan bir tablodur. Bu tablo yardımı  ile, dönem içinde işletmenin para tahsilat ve ödemelerini  kaynakları ve kullanımı yerleri olarak izlemek olanaklı olabilmektedir. Böylece dönem  içinde nakit değerlerde oluşan azalış ve artışlar nedenleri ile birlikte izlenebilmektedir. Bu da, gelecekteki para ihtiyacının öngörülmesine ve nakit bütçesinin hazırlanmasına büyük ölçüde yardımcı olmaktadır.

Tekdüzen Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tabliği ile 1994 yılında Türkiye  genelende uygulamaya giren nakit akış tablosu , SPK şirketleri ve büyük fırmalar dışında pek düzenlenmemiştir.TMUDEKS standartlarında ,3nolu TMS standardı olarak yayımlanan ve formatı ve düzenleme esasları  Tekdüzen Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tabliğindeki düzenlemeden farklı olan uluslararası muhasebe standartları ile uyumlu olan nakit akış tablosu da, düzenlenmesi zorunlu olmadığı için uluslararası raporlama yapan firmalar dışında pik hazırlanmamıştır.2005 yıl itibariyle SPK kapsamındaki şirketler ve finansal kurumlar nakit akış tablosunu  uluslararası formata uygun olarak düzenlemektedirler.

Türkiye Muhasebe Standartları  Kurulu’nun kurulmasıyla  uluslararası  muhasebe standartlarıile uyumlu

Türkiye Muhasebe Standartları ( TMS) olarak yayımlanmıştır. Bu standatlar arasında 18 ocak 2005 tarih, 25704 sayılı resmi gazetede  yayımlanan 7numaralı Türkiye Muhasebe Standardı, nakit akış tabloları ile ilgilidir.

Standardın birinci maddesi, işletmelerin finansal tabloların hazırlandığı her dönem için , nakit akış tablosunun hazırlaması ve finansal tabloları ayrılmaz parçası olarak sunulması gerektiğini vurgulamaktadır.Standardın üçüncü maddesi ise neden bu tablonun zorunlu olarak düzenlenmesi gerektiğini açıklanmaktadır.

2.2 Nakit akış Tablosunun Düzenlenme Amacı ve Sağladığı Bilgililerin yararları

Finansal tablo kulanıcıları, işletmenin nakit ve nakit benzeri varlıklarını nasıl oluşturduğu ve nasıl kullandığı ile ilgilenmektedirler. Bu ilgi, finansal kurumlarda olduğu gibi işletmenin doğasından kaynaklanan faaliyetlerinden  veya nakdin işletmenin ürünü gibi görülmesinden  Araş.Gör.faaliyetlerine devam etmek,  yükümlülüklerini yerine getirmek ve yatırımcılarına getiri sağlamak gibi benzer nedelerle nakde ihtiyaç duyarlar. Bu nedenle, tüm işletmelerin nakit akış tablosu hazırlamaları zorunludur.(TMS_7,Madde3)

Nakit akış tablosu, nakit giriş ve çıkışlarını göstermekle,finansal tablo kullanıcılarını, nakit akış hakkında aydınlatmakta ve nakit ve nakitbenzeri  varlıkların kalanındaki değişmenin dönem karı tutarından neden farklı olduğu konusunda  açıklayıcı bilgiler vermektedir.

Gerçekten, dönem sonucu ile, nakit ve nakit benzeri varlıklarda oluşan artış ve azalış birbirine eşit değildir. Bu farkın nedeni, gelir tablosunun düzenlenmesine  yön veren esaslar ile nakit akış tablosunun düzenlenmesine  yön veren esasların birbirinden farklı olmasıdır. Gelir tablosu , bir dönem içinde elde edilen gelirlerle yapılan giderleri para hareketine neden olsun veya olmasın dikkate almaktadır. Yani dönemin gelir ve gider  unsurları  hem tahakkuk hem de nakit  esasına göre dikkate alınmaktadır. Oysa nakit  akış tablosunun düzenlenmesinde,nakit  esası geçerlidir. Örneğin, kridili satışlar, tahakkuk etmiş fakat henüz tahsil edilmemiş gelirler,nakit hareketine neden olmayan amortisman giderleri, karşılık giderleri gibi unsurlar gelir tablosunda  yer alırken, nakit akış tablosunda yer almamaktadır.

Diğer taraftan nakit akış tablosu, işletmenin para tahsilat ve ödemelerini  gerektiren işlemlerin gelir sağlayan faaliyetlerle ilişkisi olsun veya olmasın dikkate almaktadır. Örneğin,alacakların tahsili,borçların ödenmesi,duran varlığın peşin alınması gibi işlemler gelir  tablosunu ilgilendirmemekle birlikte, paraakışına neden oldukları için nakit akış tablosunun düzenlenmesinde dikkate alınmaktadır. Dolaysıyla, nakit akış tablosu  hem gelir tablosunde   nakit esasına göre yeralan gelir ve gider unsurlarını hem de bilanço  kalemlerinde nakit hareketine nedenolan değişimleri açıklamaktadır. 

Nakit akış tablosu bilgilerinden sağlanan yararları standart aşağıdaki gibi açıklamıştır. (TMS_7,Madde 4)

  1. Nakit akış tablosu  diğer finansal tablolarla birlikte kullanıldığı zaman, finansal tablo kullanıcılarına, işletmenin net aktiflerindeki değişimi, finansal yapısın, likidite durumunu, kısa ve uzun vadeli borç ödeme durumunu ve nakit akışlarının tutar ve zamanlamasını değişen koşullara ve firsatlara  uyum sağlamak amacıyla etkilenen yeteniğinideğerlendirebilmesi için gerekli bilgiyi sağlar. Nakit akış bilgisi işletmenin nakit ve nakit benzeri yaratma yeteneğinin değerlendirilmesi ve kullanıcıların  gelecekteki nakit akışlarını ölçmek ve başka isletmelerle karşılaştımak için modeller geliştirmesini sağlar. Ayrıca işletmeler arasındaki aynı işlem ve oıayler için farklı muhasebe uygulamalarının etkilerini elimine ederek farklı işletmelerin performans raporlamalarının karşılaştırılabimelerine olanak verir.
  2. Tarihi nakit akış bilgisi, gelecekteki nakit akışlarının tutarı, zamanlaması ve kesinliliğinin göstergesi olarak kullanılır. Ayrıca bu bilgiler, gelecek nakit akışlarına ilişkin geçmişte yapılan değerlendirmelerin doğruluğunun kontrol edilmesi  ve karlılık, net nakit akışları ve fiyat değişiminin etkileri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesinde de kullanılır.

Günümüzde ,yurtdışında ve Türkiye’de son uygulamaya konulan standartlarda Nakit akiş tablosunun üç faaliyet  konusunda bilgi verecek biçimde düzenlenmesi ve kaynak ve kullanımlarının her faaliyet için ayrı ayrı kendi bölümünde gösterilmesi istenmektedir. Nitekim 1996 Ekim ayında TMUDEKS tarafından yayınlanan ‘’TMS 3Nakit Akış Tablosu’’ standardı,BDDK da yayımlanan ‘’16 sayılı tebliğ_Nakit Akım Tablosunun Düzenlenmesine ilişkin Muhasebe Standardı’’, SPK tarafından yayımlanan Seri  XI,25 sayılı Tebliüin Kısım-4 deki ‘’Nakit Akım Tablosu’’ düzenlenmesi ve son olarak bütün Türkiye geneli için Türkiye Muhasebe Standartları Kurulu tarafından yayımlanan’’TMS 7 Nakit Akış Tablolar Standardı’’ ve 7 nolu Uluslararası Muhasebe Standardı (IAS 7 Cash Flow Statement) bu esasa göre nakit akış tablosunun düzenlenmesini benimsemiştir. Bu uygulamalarda  nakit akışları aşağıdaki gibi bölümlenmiştir.

İşletme faaliyetlerine ilişkin nakit akışları

Yatırım faaliyetlerine ilişkin nakit akışları

Finansman faaliyetlerine ilişkin nakit akışları.

2.3 Nakit akış tablosunun üç faaliyetleri

A) İşletme Faaliyetleri

İşletme faaliyetlerinden kaynaklanan nakit akışları, genellikle işletmenin ana gelir getirici faaliyetleriyle ilgili olup, net karın veya zararın belirlenmesinde yer alan işlem ve olaylardan kaynaklanır. İşletme faaliyetlerden kaynaklanan nakit akışları ile ilgili belli başlı kalemlere ilişkin bilgi, diğer bilgilerle birlikte değerlendirilerek, gelecekte oluşacak nakit akışlarına ilişkin tahminlerde kullanılabilir. İşletme faaliyetlerine örnek olarak aşağıdaki faaliyetler sayılabilir;

  • Hasılat ve ticari alacaklardan kaynaklanan nakit girişleri
  • Maliyet ve ticari borçlardan kaynaklanan nakit çıkışları
  • Vergi ödemelerinden kaynaklanan nakit çıkışları
  • Finansal gelir ve giderlerden nakit girişleri ve çıkışları
  • Diğer faaliyetlerden nakit girişleri ve çıkışları

b)  Yatırım Faaliyetleri

Yatırım faaliyetlerinden kaynaklanan nakit akışları, işletmeye nakit yaratacak varlıkları yapılan yatırımlar ile bunlarda sağlanan nakitleri gösterir. Yatırım faaliyetlerine örnek olarak aşağıdaki faaliyetler sayılabilir;

  • Maddi ve maddi olmayan duran varlıklara ilişkin nakit akışları (alış-satış)
  • Finansal varlıklara (İştirak, iş ortaklıkları vb.) ilişkin nakit akışları (alış-satış, tahsil edilen temettü).
  • İşletmeler tarafından üçüncü kişilere verilen avans ve borçlara ilişkin nakit akışları (Finansal kurumların yaptıkları işlemler hariç).

c)  Finansman Faaliyetleri

 Finansman faaliyetlerinden kaynaklanan nakit akışları finans kuruluşları, işletmenin ortakları, işletmenin ilişkili taraflarınca sağlanan nakitleri ya da bunlara ödemeleri gösterir. İşletmeler finansman ihtiyaçlarını finans kuruluşlarından sağladıkları gibi işletmenin ilişkili taraflarından da (ticari olmayan borç alacak ilişkisi) temin edebilmektedir. İşletmenin ilişkili taraflarından sağlanan, ticari olmayan borç alacak ilişkisi de özü itibariyle bir finansman faaliyetidir ve bunlarda sağlanan nakit akışları bu bölümde gösterilmesi gerekmektedir. Finansman faaliyetlerine örnek olarak aşağıdaki faaliyetler sayılabilir;

- Finans kuruluşları ile ilgili nakit akışları

- Sermaye tahsilatları, sermaye azaltışı veya temettü ödemeleri

- İlişkili taraflardan kaynaklanan (ticari olmayan) nakit akışları

- Tahvil ihracından kaynaklanan nakit akışları

- Finansal kiralama ödemeleri

2.4 Nakit Akış Tablosunun Formatı

TMSK’nın TMS 7’de önerdiği Nakit Akış Tablosu formatı aşağıda gösterilmiştir.

Nakit Akış Tablosu

 (..............YTL)                                                                                                        

  • İŞLETME  FAALİYETLERİNE İLİŞKİN NAKİT AKIŞLARI

Önceki dönem   Cari dönem  

1-Esas faaliyet Gelirlerinden Sağlanan Nakit Girişleri  (+)*

  • Satışlardan sağlanan nakit girişleri (+)
  • ...............Gelirlerden   sağlanan nakit girişleri (+)

2- Esas faaliyet giderlerine İlişkin Nakit Çıkıiları (-)**

  • Satılan mal ve hizmet maliyetleri ve stok değişimlerine

İlişkin nakit çıkişları (+).

b-Faaliyet giderlerine  İlişkin nakit çıkişları (+).

Esas faaliyet Sonucu Sağlana Net Nakit Akışı (1 – 2)

3-Diğer Gelir ve Karlardan Sağlanan Nakit Girişleri  (+)

4-Diğer Gider ve Zararlardan Kaynaklanan Nakit Çıkişları ( - )

5- Finansman Giderlerinden Kaynaklanan Nakit Çıkışları ( - )

6- işletme faaliyetleriyle İlgili Varlık ve Yabıncı Kaynaklardaki

Değişikliklere İlişkin Nakit Akışları (+) (-)

  • Varlık Artışları (-)
  • Varlık Azalışları (+)
  • Yabıncı Kaynak Artışları (+)
  • Yabıncı Kaynak Azalışları (-)

7- Dönem Karı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülüklere İlişkin Nakit Çıkışları(-)

  • Önceki Dönem Karından Ödenen (+)
  • Geçici Vergiler  (+)

 

  • YATIRIM FAALİYETLERİNE İLİŞKİN NAKİT AKIŞLARI   

                                                                                            Cari dönem   Önceki dönem

  1. Yatırım Faaliyetlerinden Sağlanan Nakit Girişleri  (+)
  • Mali Duran Varlık Satışlarından Sağlanan Nakit Girişleri  (+)
  • Maddi Duran Varlık Satışlarından Sağlanan Nakit Girişleri  (+)
  • Diğer Duran Varlık Satışlarından Sağlanan Nakit Girişleri  (+)
  • Mali Duran Varlıklara İlgili Alınan Temettülerden Sağlanan

Nakit Girişleri  (+)

  • Yatırım Faaliyetleriyle İlgili Faizlerden Sağlanan Nakit Girişleri (+)
  • Üçüncü Kişilere Verilen Avans ve Kredilereİlişkin tahsilatlardan

Sağlanan Nakit Girişleri  (+)

  • Diğer Yatırım Faaliyrtlerinden Sağlanan Nakit girişleri (+)
  1. Yatırım Faaliyetlerine İlişkin Nakit Çıkışları (- )
  • Mali Duran Varlık Alışları (+)
  • Maddi Duran Varlık Alışları (+)
  • Maddi Olmayan Duran Varlık Artışları (+)
  • Özel Tükenmeye Tabi Varlıklardaki Artışlar (+)
  • Diğer Duran Varlık Artışları (+)
  • Üçüncü Kişilere Verilen Avans ve Kredilere ilgili Nakit Çıkışları (+)
  • Diğer  Yatırım ciyle İlgili Nakit Çıkışları (+).

 

  • FİNANSMAN FAALİYETLERİNE İLİŞKİN NAKİT AKIŞLARI                                           Cari dönem   Önceki dönem
  1. Finansman Faaliyetlerinden Sağlanan   Nakit Girişleri

a-Kısa Vadeli Mali Borçlardan Sağlanan Nakit   (+)

b-Uzun  Vadeli Mali Borçlardan Sağlanan Nakit   (+)

c-Sermaye Artırımından Sağlanan Nakit (+)

d-Hisse Senedi İhraç Primlerinden Sağlanan Nakit (+)

e-Diğer Finansman Faaliyetlerinden Sağlanan   Nakit Girişleri (+)

  1. Finansman faaliyetlerine İlişkin Nakit Çıkışları
  • Kısa Vadeli Mali Borç Ödemeleri (-)
  • Uzun Vadeli Mali Borç Ödemeleri (-)
  • Ödenen Temettüler (-)
  • Sermayenin Azaltılması (-)
  • Diğer Finansman Faaliyetlerine İlişkin Nakit Çıkışları
  • KUR FARKLARININ NAKİT VE NAKİT BENZERLERİNE ETKİLERİ (+),(-)
  • NAKİT VE NAKİT BENZERLERİNDE MEYDANA GELEN NET ARTIŞ(+) AZALIŞ (-)
  • DÖNEM BAŞI NAKİT VE NAKİT BENZERLERİ MEVCUDU
  • DÖNEM SONU NAKİT VE NAKİT BENZERİ MEVCUDU

2.5  Nakit Akış Tablosunun Hazırlanışı

Nakit akış tablosu “Dolaysız Model” (Direkt Model) ve “Dolaylı Model” (Endirekt Model) olarak iki türlüdür. İşletmeler her iki yönteme göre de nakit akış tablolarını hazırlayabilirler.

Dolaysız Model (Direkt Model); Brüt nakit girişleri ve brüt nakit çıkışlarına ait ana grupların belirtildiği modeldir.

Dolaylı Model (Endirekt Model); Net kar/zararın, gayri nakdi işlemlerin, geçmiş veya gelecek işlemlerle ilgili nakit giriş veya çıkışları tahakkuklarının veya ertelemelerinin ve yatırım veya finansman faaliyetleriyle ilgili nakit akışlarına ilişkin gelir veya gider kalemlerinin etkilerine göre düzeltildiği

İki yöntem arasındaki fark esas faaliyetlerin gösterimine ilişkin olarak ortaya çıkmaktadır. Dolaysız model işletmenin gelecekteki nakit akışların ilişkin olarak bilgiler verirken dolaylı modelde bu mümkün olmamaktadır. İşletmelerin nakit akış tablolarını dolaysız modele göre hazırlamaları tercih edilmektedir.

Yukarıda da belirtildiği üzere nakit akış tablosu; finansal durum tablosundan ve kapsamlı gelir tablosundan türetilen nakit esaslı bir tablodur.

Nakit akış tablosu aşağıdaki sıralama ve işlemler takip edilerek hazırlanır;

  1. İşletmenin finansal durum tablosu işletme faaliyetlerine ilişkin performans göstergesi haline dönüştürülür. Bu dönüştürme dönem başı ve dönem sonu arasındaki değişimi bularak yapılır.
  • İşletme varlıklarındaki dönem başı ve dönem sonu değerleri arasında olumlu farklar nakit girişlerini olumsuz farklar ise nakit çıkışlarını gösterir
  • İşletme yükümlülüklerindeki dönem sonu ve dönem başı değerleri arasındaki olumlu farklar nakit girişlerini, olumsuz farklar ise nakit çıkışlarını gösterir.
  1. Kapsamlı gelir tablosunun işletme faaliyetlerine ilişkin bir performans göstergesi olmasından dolayı herhangi bir dönüştürme yapılmaz.
  2.  Aynı türe dönüştürülen finansal tablo kalemleri faaliyetlere göre sınıflandırılır.
  • İşletme faaliyetleri
  • Yatırım faaliyetleri
  • Finansman faaliyetleri
  1. İzleyen aşamada ise nakit girişi ve çıkışı yaratmayan tutarlar iptal edilir.

SONUÇ:

Nakit Akım Tablosu, bir işletmede belli bir dönemde nakit hare­ketlerini açıklayan bir tablodur. Bu tablo, belli bir dönemde hangi kaynaklardan nekadar nakit sağlandığını ve nerelere ne kadar nakit harcandığını gösterir.

Nakit akım tabloları işletmenin nakit yönetimini ve politikasını ifade eder. Nakit akım tablosunun amacı belirli bir dönemde yapılan yatırımları ve bunların  finanslama biçimlerini ve aynı dönemin faaliyetleri ile ilgili nakit akışları hakkında bilgi sağlamaktır.

Nakit akış tablosu, işletmelerin faaliyetlerinden sağladıkları nakit yaratma ve bu nakitleri kullanma durumunu göstermesi nedeniyle finansal durum ve kapsamlı gelir tablosundan daha önemli olmaktadır. Finansal tablo okuyucuları, işletmenin mevcut ve gelecekteki ortakları, işletmeye finans sağlayan kreditörler (finans kuruluşları ve diğer borç verenler) işletmenin nakit yaratma kabiliyeti ve daha da önemlisi işletmenin sürekliliği hakkında nakit akış tablosunu inceleyerek büyük ölçüde bilgi sahibi olurlar

Nakit akış tablosu, işletmedeki nakit akışını özetleyerek hem geçmişin finansman
politikasının değerlendirilmesinde hem de geleceğe yönelik nakit planlamasının yapılmasında yönetime ve ilgili taraflara önemli bilgiler sunar.

Nakit Akış Tablolarının Düzenlenmesi
Bu makalenin telif hakkı ve tüm sorumlulukları yazara ait olup, şikayetler için lütfen bizimle iletişime geçiniz.
URL:
Etiketler:

Bu makale 38029 kez okundu

12.7.2013 tarihinde yazıldı
Reitix

Yorumlar

  • akarboz
    akarboz
    7.6.2015

    zor gibi görünen mantığını kaptı mı su gibi akıp giden şeker gibi bir tablodur. asıl önemli olan dönem başı nakit ile dönem sonu nakit arasındaki değişimi tutturmaktır.

  • hazar
    hazar
    14.11.2014

    meşhur cash flow bu olsa gerek

Bu yazıya siz de yorum yapabilirsiniz