İmhotep Mobilya
20.7.2013
4.49 / 45 oy

Finansal Tablolar Analizi

FİNANSAL (MALİ) TABLOLAR

Muhasebenin sosyal sorumluluk kavramına göre işletme yönetimi, ortaklara ve işletme dışındaki bilgi kullanıcılarına işletmesiyle ilgili doğru ve güvenilir bilgi iletmekten sorumludur. Bunun içinde finansal işlemlerin Genel Kabul Görmüş Muhasebe ilkelerine göre kaydedilip mali (finansal) tablolar şeklinde raporlanması ve bağımsız denetim yaptırılıp bilgi kullanıcılarının tablolara olan güvenlerinin artırılması gerekir. Mali analiz denetlenmiş mali tablolar üzeninden yapılır.

MALİ TABLOLARIN VE MALİ ANALİZİN AMAÇLARI

Mali Tabloların Amacı

İşletmeyle olan iş ve çıkar ilişkilerine göre kararlar alacak olan bilgi kullanıcıları ilgili oldukları işletme hakkında finansal bilgilere ihtiyaç duyarlar. Bilgi kullanıcılarının her birine bekledikleri bilgileri ayrı ayrı raporlamanın anlam ve olanağı yoktur. Bu nedenle bütün kullanıcıların ihtiyacı olan bilgiler ortak amaçlı olarak hazırlanan finansal tablolarla kendilerine iletilir. Bu yönüyle de bu tabloların üç amacı vardır.

1) İlgililer için karar almada yararlı bilgiler sağlamak.

2) Gelecekteki nakit akımlarının değerlendirmede yararlı bilgiler sağlamak.

3) Varlıklar, kaynaklar ve bunlardaki değişiklikler ile işletme faaliyet sonuçları hakkında bilgi sağlamak.

Mali Analiz Amacı

İşletmeler genelde cari dönemin ve önceki dönemin mali tablolarını birlikte yayınlarlar. Kapanan dönemlerle ilgili olmaları nedeniyle bu mali tablolar işletmelerin geçmişine ait bilgileri verir. Finansal kararların alınabilmesi için işletmenin geleceğine ilişkin bilgilere gereksinim vardır. İşte mali analiz yapmanın amacı geçmişe ait muhasebe bilgilerini finansal kararlarda kullanılabilecek işletmenin geleceğine ilişkin bilgilere dönüştürmektir.

MALİ TABLOLARDAKİ BİLGİLERİN ÖZELLİKLERİ

Mali tablolarda yer alan bilgilerin karar vericiler tarafından en iyi şekilde ve süratle kullanılabilmesi için bu tabloların anlaşılabilir, ihtiyaca uygun, güvenilir, karşılaştırılabilir olması, zamanında düzenlenmesi gerekir.

 FİNANSAL TABLOLARIN ANALİZ TEKNİKLERİ

- Yatay Analiz (Karşılaştırmalı Tablolar Analizi)

Dikey Analiz (Yüzde Yöntemi İle Analiz)

- Trend Analizi (Eğilim Yüzdeleri İle Analiz)

- Oran Analizi

DİKEY ANALİZ (Yüzde Yöntemi İle Analiz)

Niteliği

Yüzde yöntemi ile analiz tekniğinde; finansal tablolarda yer alan her kalem aynı tabloda yer alan belirli bir kaleme veya toplam kısmına oranlanmakta ve bulunan yüzdelere göre ifade edilmektedir. Başka bir anlatımla finansal tablolarda yer alan kalemin küme toplamı içindeki oranı hesaplanmaktadır.

Yüzde yöntemi ile analiz, daha çok bilançoların ve gelir tablolarının dikey analizinde kullanılmaktadır. Bu yöntemden, tek döneme ait finansal tabloların analizinde yararlanılmaktadır. Bu nedenle statik bir analiz türüdür. Ancak istenirse, yüzde yöntemine göre hazırlanmış birden fazla döneme ilişkin finansal tabloların karşılaştırılmasının yapılarak, bu analiz tekniğine dinamik bir nitelik kazandırılabilir.

Yüzde yöntemine göre bilançoların düzenlenmesi

Bilançoların yüzde yöntemine göre analizinde inceleme dönemine ilişkin bilanço verilerine gereksinim vardır. Analiz 3 sütun üzerinde yapılmakta ve birinci sütuna bilanço verilerinin tutarları, ikinci sütuna her kalemin kendi grup toplamı içindeki oranı yazılmaktadır. Üçüncü sütuna ise, her kalemin bilanço toplamına olan oranı yazılmaktadır. Böylece bu biçimde hazırlanacak bilançoların her kaleminin, hem mutlak değerlerini hem de gerekse genel toplam içindeki ağırlıklarını görme olanağı elde edilmiş olmaktadır.

Yüzde yöntemine gelir tablolarının düzenlenmesi

Gelir tablolarının yüzde yöntemine göre analizinde, net satışlar 100 olarak kabul edilmekte ve diğer kalemler net satışlara oranlanmaktadır.istenirse gelir tablosu verilerinin kendi grupları içindeki oranları da bulunabilir. Örneğin üretim maliyeti tablosunda, fiili üretim maliyeti 100 kabul edilip, her bir maliyet unsurunun toplam üretim maliyeti içinde payı bulunabilir. Ancak gelir tablosunun yüzde yöntemine göre analizinde, yaygınlaşmış uygulama biçimi, daha çok tüm verilerin yalnızca net satışlara oranlanması biçimindedir. Yüze indirgenmiş gelir tablolarında yalnızca net satışlara olan oranlar görülmektedir. Gelir tablosu verilerinin kendi grupları içindeki payları genelde ayrı tablolarda düzenlenmektedir. Örneğin faaliyet giderleri tablosu düzenlenerek, toplam faaliyet giderleri 100 kabul edilip, faaliyet giderlerini oluşturan gider kalemlerinin bu toplama oranı bulunabilir.

Gelir tablolarının yüzde yöntemine göre analizinde, bilanço da olduğu gibi yalnızca bir dönem verileri yeterli olabilmektedir. Ancak gelişmeyi yakından izlemek için istenirse birden fazla döneme ilişkin yüze indirgenmiş gelir tabloları karşılaştırmalı olarak düzenlenebilir.

Formülü

Bilanço Kalemlerinde Dikey Yüzdeler

Grup Toplamına Göre Dikey Analiz

Bilanço kalemlerinin grup toplamına göre yüzdelerinin belirlenmesinde şu formül kullanılır.

Grup Toplamına Göre Dikey Yüzde = g*100/G

g: Bilanço Kaleminin Tutarı

G: Kalemin ait olduğu grup tutarı

Genel Toplama Göre Dikey Analiz

Bilanço kalemlerinin genel toplamına göre yüzdelerinin belirlenmesinde şu formül kullanılır.

Genel Toplama Göre Dikey Yüzde = g*100/Y

g: Bilanço Kaleminin Tutarı

Y: Bilançoda varlıklar ya da kaynaklar toplamı

Gelir Tablosunda Dikey Yüzdeler

Gelir tablosunda dikey yüzdelerin belirlemesinde ise her bir kalemin tutarı Net Satışlar tutarına oranlanarak bulunur. Gelir tablosunda dikey yüzdelerin bulunmasında Net Satışların tutarı 100 olarak kabul edilmektedir. Buna göre kullanılacak formül ise şöyle gösterilebilir:

Dikey Yüzde = g*100/S
g: Gelir Tablosu Kaleminin Tutarı

S: Net Satışlar Tutarı

DİKEY ANALİZİN ÜSTÜNLÜKLERİ

Bu analiz tekniğinin 2 önemli üstünlüğü vardır:

1) Diğer analiz teknikleri bilanço kalemlerinin toplam içindeki nispi önemlerini göstermedikleri halde bu analiz tekniği her bir kalemin finansal tablo içindeki nispi önemini ifade eder

2) Aynı endüstri/sektördeki işletmelerin finansal tabloları arasında anlamlı bir karşılaştırma yapılmasına olanak verir.

DİKEY ANALİZDE İLİŞKİLİ KALEMLER

- Dönen varlıklar ile kısa vadeli yabancı kaynakların dikey yüzdeleri

- Dönen varlıklar ile duran varlıkların dikey yüzdeleri

- Yabancı kaynaklar ile öz kaynakların dikey yüzdeleri

- Duran varlıklar ile öz kaynakların dikey yüzdeleri

- Duran varlık ile devamlı sermaye dikey yüzdeleri

- Stokların dikey yüzdeleri

- Ticari alacakların dikey yüzdeleri

- Ticari borçların dikey yüzdeleri

- Maddi duran varlıkların dikey yüzdeleri

Dönen varlıklar ile kısa vadeli yabancı kaynakların dikey yüzdeleri

Dönen varlıklar ile kısa vadeli yabancı kaynakların birlikte incelenmesinin en önemli nedeni, işletmenin likidite yeterlilik durumunun saptanması, net çalışma sermayesinin yeterli olup olmadığının belirlenmesidir.

İşletmelerin durumu değerlendirilirken, her zaman dönen varlık yüzdesinin kısa vadeli yabancı kaynaklar yüzdesinden fazla olması istenir. Aksi durumda şirketin likidite yönünden sıkıntısı olduğu ve kısa vadeli borçlarını zamanında ödeyemeyeceği sonucuna ulaşılır.

Dönen varlıklar ile duran varlıkların dikey yüzdeleri

Duran varlıklardaki artış belirlendikten sonra bu artışın hangi duran varlık kaleminden kaynaklandığına bakmak gerekir. Özellikle maddi duran varlıklardaki artışlar işletmenin üretim kapasitesini korumaya veya artırmaya yönelik yatırımlardan kaynaklanıyor ise, bu durum firmanın geleceği ile ilgili beklentilerde olumlu bir göstergedir.

Yabancı kaynaklar ile öz kaynakların dikey yüzdeleri

İşletmenin kaynak yapısının analizi büyük önem taşır. Toplam kaynağın %50’den fazlası öz kaynak olması, firmanın borç ödeme riskini azaltır.

Duran varlıklar ile öz kaynakların dikey yüzdeleri

Öz kaynakların, duran varlıkların finansmanında yeterli olup olmadığının saptanmasında, duran varlıklar ile öz kaynakların dikey yüzdelerinin birlikte değerlendirilmesi uygun olur. Duran varlıkların öz kaynaktan fazla olması üretim işletmelerinde normal karşılanır. Çünkü yatırımlar büyük tutarda olur. Bu yatırımların finansmanı da çoğu kez öz kaynaklarla karşılanmayabilir. Bu gibi durumlarda, öz kaynaklarla, uzun vadeli yabancı kaynaklar toplamı olan devamlı sermayenin mutlaka duran varlıklardan fazla olması gerekir. Aksi durumda şirket kısa vadeli yabancı kaynaklar ile duran varlık almış olur ki bu hiç arzu edilmeyen bir davranıştır.

Duran varlık ile devamlı sermaye dikey yüzdeleri

Duran varlıkların finansmanında devamlı sermayenin yeterli olup olmadığı konusunda bir değerlendirme yapabilmek için, duran varlıkların dikey yüzdesi ile devamlı sermayenin dikey yüzdesini karşılaştırmak uygun olur. Bu karşılaştırma işletmenin genel olarak finansal yapısı hakkında yorum yapabilme fırsatı verir.

Stokların dikey yüzdeleri

Stokların toplam aktif içindeki payının yıllar itibarıyla gösterdiği değişikliği saptamak önemlidir. Stokların toplam aktif içindeki payının yıllar itibariyle artması, üretim düzeyinin artmış olmasından veya şirketin stok bulundurma politikasında yapmış olduğu değişiklik gereği daha fazla stok bulundurma ihtiyacından ya da satışların beklenen düzeyde gerçekleşmemesinden kaynaklanabilir. Aktif içinde dolayısıyla dönen varlık grubu içinde stokların payının fazla olduğu şirketlerde, stok devir hızına bakmak gerekir. Stok devir hızı yüksek olan firmalarda, stokların toplam aktif içindeki veya dönen varlık grubu içindeki payının yüksek olması likiditeyi olumsuz yönde etkilemeyebilir.

Ticari alacakların dikey yüzdeleri

Genel aktif içinde, gerekirse dönen varlık grubu içindeki ticari alacakların payının bilinmesi, alacakların yönetiminde önemlidir. Ticari alacaklarda toplam aktif içindeki payının artması, şirketin alacaklarını zamanında tahsil edememesinden veya şirketin kredili satış politikasını değiştirerek daha fazla kredili satış yapmasından ya da satış düzeyinin artması sonucunda kaynaklanmış olabilir.

Ticari borçların dikey yüzdeleri

Ticari borçların genel toplam pasif içindeki paylarının ve kısa vadeli yabancı kaynaklar içindeki paylarının bilinmesi ve ticari alacaklarla karşılaştırması gerekir.

Ticari borçlardaki artış, stok düzeyindeki artışla ilgilidir. Stok hareketleri arttıkça, kredili alışlardan dolayı ticari borçlarda artar. İletme yönetimi her zaman kredili alışlarla, kredili satışlar arasındaki ilişkiyi iyi ayarlamalıdır. Alışlarını peşin yapan ancak satışlarını kredili yapan bir firmada net çalışma sermayesinin yeterli olması için şirketin öz kaynağının yeterli olması gerekir. Alıcılarına kredili satış yapan firmanın, aynı olanağı kendi satıcılarında sağlaması nakit planlaması açısından önemlidir.

Finansal Tablolar Analizi
Bu makalenin telif hakkı ve tüm sorumlulukları yazara ait olup, şikayetler için lütfen bizimle iletişime geçiniz.
URL:
Etiketler:

Bu makale 12721 kez okundu

20.7.2013 tarihinde yazıldı
Reitix

Yorumlar

  • filiz nahya
    filiz nahya
    23.6.2017

    Butunleme sinavlarina girecegim aklima takilan bir iki yer var. Yardimci olabilecek biri var mi?

  • orhan47
    orhan47
    15.2.2017

    Lisansta iyi ogrenildigi takdirde bir daha bir daha ogrenmeye gerek kalmaz. Çok da zor bir konu degil.

  • trapper34
    trapper34
    15.11.2016

    Yazida analiz türlerinin hepsinden bahsedilmemis. Sinav donemi icin size yetmeyebilir.

  • va12
    va12
    14.12.2014

    Finansal tablolar ile ilgili tavsiye edebileceğiniz bir kaynak var mı? uygulama örnekleri de olan?

  • ypabuccu
    ypabuccu
    3.12.2014

    çeşitli başlıkların özetleri var ama olsun teşekkürler

  • tatlıseker
    tatlıseker
    25.10.2014

    derleme bir çalışma sanırım

Bu yazıya siz de yorum yapabilirsiniz